Komitet transformacji regionu turoszowskiego

Transformacja

Z uwagi na bogate pokłady węgla brunatnego, dominującą gałęzią gospodarki w powiecie zgorzeleckim jest przemysł wydobywczy i energetyczny. Ponadto występują tu złoża żwiru, piasku i bazaltu. Najbardziej uprzemysłowionym miejscem powiatu jest Miasto i Gmina Bogatynia z filarami gospodarczymi regionu: PGE GiEK S.A. Oddział KWB „Turów” i PGE GiEK S.A. Elektrownią „Turów” z istniejącymi przy niej spółkami.

Firmy te zatrudniają łącznie ok. siedem tysięcy pracowników.

Roczne wydobycie węgla brunatnego wynosi ok. 12 milionów ton, z którego produkuje się ok. 11 mln MWh energii elektrycznej, co stanowi ok. 8% rocznej produkcji energii w Polsce.

Do największych prywatnych przedsiębiorców należy zgorzelecka firma Citronex, jeden z głównych producentów pomidorów szklarniowych oraz dystrybutorów bananów w Polsce. Firma zatrudnia ok. 2000 osób. Na terenie Powiatu zgorzeleckiego obok szklarni pomidorów o pow. 10 ha oraz największego kompleksu dojrzewalni bananów, firma dynamicznie rozwija sieć stacji paliw pod własną marką, czy miejsc obsługi podróżnych.

Aktualnie jedynie Miasto Zgorzelec oraz Gmina Zgorzelec notują zauważalny rozwój gospodarczy. Jednak są to w głównej merze usługi hotelarsko-turystyczne i gastronomiczne.

Podyktowane jest to bezpośrednim sąsiedztwem autostrady A4 jak graniczącego z miastem Zgorzelec miastem Gorlitz (Niemcy).

Na pozostałym obszarze powiatu od lat nie odnotowuje się rozwoju gospodarczego. Wszelka aktywność gospodarcza w głównej mierze opiera się o kooperację z Kopanią i Elketrownią Turów i powiązanymi z tymi zakłądami podmiotami powiązanymi kapitałowo.


Nie odnotowuje się nowych inwestycji stanowiących potencjalną alternatywę dla dotychczasowego modelu biznesowego, który w głównej mierze kooperuje w ramach i około holdingu paliwowo-energetycznego PGE.

W związku z powyższym, zakończenie wydobycia węgla brunatnego planowane ok. 2040 r. i brak wizji przejścia w regionie od przemysłu węglowego i kapitałochłonnego (tzn. o dużym zapotrzebowaniu na surowce, energię i siłę roboczą) do gałęzi „intelektualnie intensywnych”, wymagających dużego zaangażowania nauki i wysoko wykwalifikowanej kadry pracowników (reindustrializacji), determinuje do przyjęcia i wdrażanie w regionie działań na rzecz jego zrównoważonego rozwoju we wszystkich trzech wymiarach:

– gospodarczym – czyli przejścia do nowoczesnych gałęzi, opartych na wiedzy naukowo-technicznej i wysoko rozwiniętym kapitale ludzkim (tzw. gałęzi intelektualnie i technologicznie intensywnych),

– społecznym – wyjścia naprzeciw potrzebom mieszkańców regionu, rozwoju edukacji, wysokiego poziomu ochrony zdrowia, kreowania zdrowego stylu życia, budowy więzi społecznych, a tym samym wspólnej i świadomej odpowiedzialności społecznej. Świadomość wspólnoty jest zachwiana przez niepewność co do przyszłości regionu. Najważniejszym wyzwaniem dla skutecznego przeprowadzenia transformacji jest jak najszybsze wdrożenie działań stabilizujących poczucie bezpieczeństwa związanego z przyszłością regionu po transformacji energetycznej;

– środowiskowym – działań na rzecz ochrony przyrody i krajobrazu, przywrócenia wartości przyrodniczych terenom poprzemysłowym, gospodarowanie zasobami;


Aktualnie działania we wszystkich trzech wymiarach podjęte zostały przez Zgorzelecki Klaster Odnawialnych Źródeł Energii i Efektywności Energetycznej. Klaster to inicjatywa przedsiębiorców, jednostek sfery badawczo-rozwojowej, jednostek samorządu terytorialnego.


Dostrzegając pilną potrzebę transformacji regionu z węglowego w kierunku rozwoju niskoemisyjnych gałęzi przemysłu, w ocenie Klastra powiat zgorzelecki, mimo monokultury przemysłu wydobywczego, ma jednak szereg cech, dzięki którym może on stać się on, prężnym ośrodkiem rozwoju nowych gałęzi przemysłu.

Należy bowiem mieć na uwadze i dostrzegać fakt, że wartością, obok terenów poprzemysłowych którym towarzyszy silnie rozbudowana infrastruktura elektroenergetyczna, jest również kapitał ludzki.

Większość osób zatrudnionych w kopalni, elektrowni i firmach kooperujących to wysoko wykwalifikowani inżynierowie i technicy – wielu specjalizacji – o dużym doświadczeniu zawodowym.

W ramach Zgorzeleckiego Klastra Energii powstał Komitet Transformacji Regionu Turoszowskiego.
Jego głównym zadaniem jest współpraca z Komisją Europejską.

Transformacja regionu

Porozumienia z dnia 4.10.2019

4 października, przedstawiciele władz samorządowych z obszaru działalności Zgorzeleckiego Klastra Rozwoju Odnawialnych Źródeł Energii i Efektywności Energetycznej (ZKlaster), podpisali porozumienie, na bazie którego powstał Komitet Transformacji Regionu Turoszowskiego. Inicjatorem porozumienia jest Zarząd Starostwa Powiatowego w Zgorzelcu. Rolą Komitetu jest działanie na rzecz transformacji regionu węglowego, zgodnie z wymogami prawa krajowego i międzynarodowego, przy współpracy z Komisją Europejską w ramach „Platform for Coal Regions in Transition”.

Dokument powołanie Komitetu podpisali:

Artur Bieliński – Starosta Powiatu Zgorzeleckiego
Robert Starzyński – Wójt gminy Sulików
Wojciech Błasiak – Burmistrz Bogatyni

Piotr Machaj – Wójt Gminy Zgorzelec
Mirosław Fiedorowicz – Wicestarosta Powiat Zgorzeleckiego
Mariusz Wieczorek – Burmistrz Węglińca
Robert Łężny – Burmistrz Zawidowa

Jan Magda – Burmistrz Pieńska
Rafał Gronicz – Burmistrz Zgorzelca

Albert Gryszczuk – Prezes Zklastra
Wspólny cel

Wszyscy dążymy do jedego celu

Zgodnie z założeniami, Komitet służyć ma interesowi publicznemu, przede wszystkim, poprzez wzmacnianie działań służących tworzeniu dogodnych warunków dla zmian w regionach górniczych. Dzięki współpracy w ramach ZKlastra, będąc jego członkami, samorządy deklarują otwarcie się na nowe możliwości rozwojowe, transformację systemu energetycznego oraz transfer ekologicznych innowacji. Jednym z najważniejszych zadań, do których powołany został Komitet, jest koordynowanie pozyskiwania i wykorzystywanie funduszy przeznaczonych na cele związane z transformacją obszaru węglowego. Komisja Europejska ma docelowo przeznaczyć ok 7,5 mld. Euro na transformację m.in. takich terenów jak obszar Worka Turoszowskiego.

Jesteś ciekawy naszych założeń? Oto one!